|
 |
 |
 |
| |
ÇOCUK AKLI NASIL ÇALIŞIR? |
|
| |
| |
Yazar : YÜKSEL IŞIK
Çocuk zihninin incelikleri
Jean Piaget, çocukların dünyasının bilinenden farklı olduğuna işaret ediyor. Piaget çocukların zihnini boş bir kâğıda benzetiyor ve bu kâğıdın alelacele doldurulmamasını salık veriyor
Çocukların nasıl düşündüğü, nasıl konuştuğu, herhangi bir durum karşısında nasıl karar verdiği ve akıl yürütmelerinin hangi özellikler taşıdığı hep merak edilir. Çocuk psikolojisiyle yakından ilgilenenler açısından bile karmaşık bir hal gösteren çocuk zihninin nasıl işlediği, anne babalar açısından hem çok büyük bir muamma hem de merak konusu olmayı sürdürüyor.
Fransız biyolojist Jean Piaget’nin Çocukta Dil ve Düşünme ve Çocukta Karar verme ve Akıl Yürütme adlı birbirini tamamlayan iki kitabı, çocukların dünyasının bilinenden farklı olduğuna işaret ediyor. Jean Piaget’ye göre, "Çocuklar; yetişkinlerden farklı olarak, yalnızca kendi keşfettikleri şeyleri gerçek anlamda kavrayabilirler.
Onlara bir şeyleri şipşak öğretmeye kalkıştığımızda, bütün yaratıcılıklarını ve merak duygularını öldürmüş oluruz." Çocuklar üzerinde gözlem yapan Piaget, çocuk mantığının farklı işlediği ve dilinin hayret verici bir çizgi izlediğini gösteriyor.
Piaget, bugüne dek çocuk davranışlarına ilişkin yanlış bilginin, çocuk düşüncesinin yetişkin düşüncesinin kalıplarına göre değerlendirmesinden kaynaklandığını ileri sürüyor.
Piaget, çocuk zihnini parçaları eksik olan bir puzzle’dan çok üst üste konulmuş iki ayrı kanaviçeye benzediğini gösteriyor. Piaget, bu gözlemlerini basit, ancak sabır isteyen ’klinik yöntem’ kullanarak, bizzat Çocuklar Evi’nde gözlem yaparak başarıyor.
Her çocuk kendisiyle konuşur
Birbirini tanımayan iki çocuğun kısa sürede birlikte oynamaya başlamaları, çocukların aileleri tarafından ’iyi anlaştılar’, biraz sonra kavga etmeleri de ’sıkıldılar’ biçiminde yorumlanıyor. Piaget, yaptığı araştırmada, büyüklerin mantık silsilesinde görünen bu yaklaşımın bilimsel bir tarafı olmadığını da kanıtlıyor. Piaget’a göre, "birlikte bulundukları zaman, yaptıkları işlerden sürekli söz ettikleri görülürse de, dikkat edilince çoğunlukla yalnız kendileri için konuştukları meydana çıkar. "
Bu araştırmalara göre, çocukların karşılıklı konuşmaları bile bir monolog şeklinde sürüyor. Üç-dört yaşındaki çocuklarda bol bol karşılıklı monologa rastlanıyor. Dört-beş yaşındaki çocuklar ise çok kavgacı olmalarına rağmen, çoğunlukla birbirlerine söz söylemeden kavga edebiliyorlar. Çocuk düşüncesi tamamen egosantriktir ve çocukların egosantrik olduğu aşamada diyaloga rastlanmaz.
"Çünkü her çocuk, başkalarına seslenir gibi göründüğü halde yine kendisi için konuşur."
Piaget’ın öncelikle uzmanlara ve meraklı anne babalara sunduğu araştırma, çocuk gelişiminin düz bir hat izlemediğini gösteriyor.
Çeşitli evrelerden geçen çocukların, bu evrelerin kiminde karşılıklı diyalogda bulundukları; ancak bu diyalogların işbirliğine dönüşmediği; kimi evrelerdeyse diğerini eleştirmek, kavga etmek, küfür savurmak, kendi üstünlüğünü ilan etmek biçiminde dışa vurduğu görülüyor. Piaget, bunun bütün çocuklarda ortak bir özellik olduğuna dikkat çekiyor. Neden olarak da çocukların egosantrik oluşunu gösteriyor.
Çocuk zihnini boş bir kâğıda benzetmek mümkün; ancak, Piaget, bu kâğıdın özellikle anne babalar tarafından alelacele doldurulması gerektiği sanısının yanlışlığına ve çocukların kendi fikriyatının doğal akışı içinde oluşmasına önem veriyor.
Çocuğun bir bilgi dünyası olduğunu; bu bilgi dünyasının bizimkinden farklı realize edilmesi gerektiğini ortaya koyan Piaget, "çocukların mantığa aykırıymış gibi gelen görüşlerinin ardında kendilerine özgü bir düzen ve mantığı olan düşünce süreçlerinin yatabileceğini" gösteriyor.
ÇOCUKTA DİL VE DÜŞÜNME
Jean Piaget, Çeviren: Sabri Esat Siyavuşgil, Palme Yayıncılık, 2007, 261 sayfa, 12 YTL.
ÇOCUKTA KARAR VERME VE AKIL YÜRÜTME
Jean Piaget, Çeviren: Sabri Esat Siyavuşgil, Palme Yayıncılık, 2007, 282 sayfa, 12 YTL.
Kaynak : Radikal Kitap
|
|
|
|
|
|
|
|
