Mümin Sekman

Lider ne iş yapar?

Liderlik güzel söz söyleme, iyi hitap etme, insanları motive etme, en önde gitme, en başta oturma, şirketi ya da toplumu temsil etme, havalı, karizmatik görünme değildir! Peki öyleyse nedir? Daha da önemlisi lider kimdir, ne yapar?

Lider Kimdir, Ne Yapar?

1. Liderin varlık nedeni insanlara hizmettir

Liderin varlık nedeni, bir toplumun ya da bir şirketin bir hedefe doğru yaptığı yolculuktur. Yerinde duran, yol kat etmeyen bir topluluğun lidere ihtiyacı yoktur. Yöneticiler, mevcut düzeni sürdürmek, sorunlara düzen içinde çözüm bulmak için varken liderler, değişimi yönetmek için vardır. Eğer bir işin başında bir lider varsa, orada değişim vardır; değişimin olmadığı yerde lidere ihtiyaç yoktur.

Liderlin amacı, şirketin ya da ülkenin daha iyi bir seviyeye ulaşmasını sağlamaktır. Liderlik,  bir insanın  kendisi için değil, ait olduğu topluluğun çıkarı için hizmet etmesi  demektir. Sadece kendi başarısını,  kendi çıkarını, kendi şan ve şöhretini düşünen insandan lider olmaz. Barak Obama’nın yemin törenini yöneten vaiz Rick Warren’in dediği gibi, “Bir liderin kendisine sorması gereken en önemli soru, nelere sahip olduğu değil, sahip olduklarıyla neler yaptığıdır.”

2. Liderler inisiyatif alırlar

Bir insanın liderlik yapması için, kimsenin kendisine yetki vermesine ihtiyacı yoktur. Hangi düzeyde olursa olsun, içinde bulunduğu durumun farkında olan ve yapılması gerekeni, kimseden talimat almaya gerek duymadan yapan herkes, liderlik yapmış olur. Liderlik, bir göreve atanmak değil; sorumluluk üstlenmek ve inisiyatif kullanmak demektir. Her düzeyde insanın bunu yapması mümkündür. Liderliğin özü, insanın içinde bulunduğu durumdan, kendine görev çıkarmasıdır.

Atatürk, Nelson Mandela, Mahatma Gandi, Martin Luther King gibi daha onlarcasını sayabileceğimiz tarihi değiştirmiş insanların hiçbirisi iktidar sahibi değillerdi. Ama her biri, ait oldukları toplumların daha iyisini hak ettiğine inanan tutkulu insanlardı.

3. Liderler karakter bütünlüğüne sahiptirler

Kadın ya da erkek, genç ya da yaşlı, içe ya da dışa dönük, eğitimli ya da eğitimsiz her tür insandan lider olur ama karaktersiz insandan lider olmaz. Her liderin sahip olması gereken en önemli özellik, karakter bütünlüğüdür. Karakter sahibi olmak, insanın doğuştan gelen bir özelliği değil, hayatı boyunca edindiği deneyimlerle, kendini geliştirmesiyle elde ettiği bir özelliktir. İnsanın doğuştan sahip olduğu bazı nitelikleri, elbette onun liderlik yapmasına yardımcı olur ama liderlik, insanın karşısına çıkan engelleri aşarken öğrendiklerinin bütünüdür.

4. Liderler insanları ikna eder ve onların katılımını sağlarlar

Liderler, farklı kökenlerden gelen, farklı kişilikteki insanları oldukları gibi kabul edip, onları ortak değerler ve ortak bir hedef etrafında birleştirirler. Ama insanların ne hissettiklerini anlamayan bir liderin, onları motive etmesi, ikna etmesi, bir hedefe yönlendirmesi mümkün değildir. İnsanların gönüllü katılımlarını sağlamak için, liderin onları anlaması ve onlarla duygusal bağ kurması şarttır.

5. Liderler, herkesi oyuna dâhil eder, kimseyi dışarda bırakmazlar.

İnsanlar çalıştıkları ortamda, sorumluluk almayı, bilgi edinmeyi, “büyük resme” nasıl bir katkı yaptıklarını, “iyi bir iş” yaptıklarında takdir görmeyi isterler. Eğer bu koşullar gerçekleşirse kendilerini değerli hissederler ve yaptıkları işte anlam bulurlar. Eğer yaptıkları işte anlam bulamazlarsa ilişkiler, sadece menfaat ilişkilerine indirgenir. Her liderin öncelikle bu düzeysizlikten kurtulması, insanların bir vizyon (ideal) için çalışmalarını sağlaması gerekir. Bir işyerinde çalışanların yaptıkları işin maddi karşılığını almaları yetmez; yaptıkları işe gönülden katılım vermeleri için liderle aynı ideali, aynı değerleri paylaşmaları gerekir. Paranın bile satın alamayacağı başarılar, ancak bu duygusal ve manevi derinlik barındıran ilişkilerle mümkün olur.

6. Liderler değerler ve ilkelere bağlı kalarak yönetirler

Liderlik ilkelerle yapılan bir iştir. Yüzlerce, binlerce insanı her gün kural değiştirerek yönetmek, düzensizlik ve kaos yaratır. İnsanlar, liderin kararlarını öngörebilmek isterler. Öngördükleri sürece kendilerini güvende hissedip, verimli çalışırlar. Bunu sağlamak için her liderin oyunun kurallarını koyması ve başta kendisi olmak üzere herkesin bu kurallara uymasını sağlaması gerekir. Bir şirketi ilkelerle yönetmek, keyfiyeti ve ayrımcılığı ortadan kaldırır; adaletin yerleşmesini sağlar.

7. Liderler rehberlik ederler

İnsanlar yönlerini zor bulur, çabuk kaybederler. Her gün yaşadıkları olayları yorumlamak ve anlamlandırmak ihtiyacı hissederler. Yaptıkları yolculukta, geldikleri yerin neresi olduğunu, nereye doğru gideceklerini, kendilerini hangi zorlukların beklediğini bilmek isterler. Bunları insanlara anlatacak olan liderin kendisidir. Bu nedenle, liderin insanlarla sürekli iletişim, etkileşim içinde olması, görünür olması gerekir; İnsanlar liderlerine bakarak yön bulur; onunla özdeşleşir ve onun ayak izlerini takip ederler.

8. Liderler insan yetiştirirler

Liderlerin en önemli görevlerinden biri, yetenekli insanları kendi etraflarında toplamaları ve onların gelişmesine destek olmalarıdır. Liderler kendilerine “yoldaşlık” edenleri geliştirdikleri ve onları yücelttikleri ölçüde yükselirler.

Deneyimle tazeliği, ustalıkla yaratıcılığı, profesyonellikle amatörlüğü bir potada eritip herkesin kendisini geliştireceği bir ortamı yaratmak liderliğin önemli bir parçasıdır. Başarıların sürdürülebilir olması, ancak güçlü bir insan kaynağıyla mümkün olur.

9. Liderler iyimser olurlar.

Liderlik daha iyisinin mümkün olduğunu hayal etmek ve bu hayale doğru yürümek demektir. Liderin aklı sorunlar üzerine değil çözümler üzerine çalışır. Ait olduğu topluluğun “daha iyiyi” hakkettiğini ama bunun için yola çıkmak gerektiğini düşünen insanın kötümser olması mümkün değildir. Liderler iyimser olurlar çünkü geleceği inşa etmenin kendi ellerinde olduğuna inanırlar, kendilerinde bu gücü bulurlar. Bu nedenle iyimserlik liderin doğasında vardır; iyimser olmayan bir lideri düşünmek bile mümkün değildir.

10.Liderlik, etkili olmak demektir.

Liderlik güzel söz söyleme, iyi hitap etme, insanları motive etme, en önde gitme, en başta oturma, şirketi ya da toplumu temsil etme, havalı, karizmatik görünme değil, sonuç alma yani etkili olma meselesidir. Liderin başarısının ölçüsü, aldığı alkışlar değil, sonuçtur. Liderlik “etkili” olmak demektir.

Yazar: Temel Aksoy
Kaynak: http://www.temelaksoy.com

x

Gelişimciler Facebook'ta

Mümin Sekman'dan Günlük Başarı Tavsiyeleri almak için.