Mümin Sekman

Kağıtla hastalık teşhisi

Hastalıkların teşhisi için pek çok tanı aracı var. Bunların bazıları hem çok masraflı hem de sonuçlar için beklemek gerekiyor. Özellikle yoksul ülkelerde hızlı ve ucuz bir tanı yöntemi olsa, pek çok hayat kurtarılabilir. Bu amaçla yola çıkmış araştırmacıların son buluşu ise kağıt! İşte sadece kağıt ile teşhis koymanın detayları...

Hastalıkların Teşhisinde Yeni Bir Dönem

Kağıtla Teşhis Düşük Maliyetli, Kolayca Uygulanabilir, Hızlı

Hastalıkların teşhisi için kullanılan tanı araçları daha ucuza mal olup, kolayca uygulansa ve bunun yanı sıra güvenilir sonuçlar da verecek olsa dünyanın yoksul toplumları için çok şey fark ederdi. Örneğin Afrika'da yüksek ateş nedeniyle kliniklere gelen hastalara teşhis konulması, hastalığın Ebola mı yoksa daha önemsiz bir durum mu olduğunun anlaşılabilmesi için uygulanan kan testlerinden sonuç alınması günler sürebiliyor. Oysa acil durumlarda hemen müdahale edilmesi gerek. Tıpkı evde yapılabilen gebelik testleri gibi hızlı sonuç alınabilecek bir yöntem olsa, bu yüzden yitirilen hayatlar kurtarılabilirdi.

Harvard Üniversitesi kimya profesörü George Whitesides ve ekibi geçtiğimiz yıllar içinde bu soruna mükemmel bir çözüm geliştirdi. Mikro akışkan özelliğe sahip gelişmiş sıvıları kullanan Whitesides, testlerin dünyanın en basit malzemesi olan kağıt üzerinde yapılmasını sağladı. Bu tek kullanımlık test hem idrar hem de kan örneğiyle sonuç verebiliyor. Hastadan elde edilen örnekteki içeriğe bağlı olarak kağıt üzerinde farklı reaksiyonlar oluşuyor ve reaksiyonun türüne göre farklı renkler ortaya çıkıyor.

Günümüzde kağıttan üretilen basit tanı yöntemleri için farklı alternatifler de mevcut ve artık bunların ticarileştirilmeleri gerek. Bu amaç için çalışan Diagnostics For All adlı kurum da Afrika'da uygulanabilecek bir karaciğer fonksiyon testi için onay bekliyor. Bill Gates ve eşi Melinda Gates'in yönettiği vakıf da benzer şekilde uygulanabilen bir sıtma testi üzerinde çalışmakta. Bu tanı araçlarının hepsi ucuz, hızlı ve kolay uygulanabilir yöntemler. Hızla gelişmekte olan kağıtla teşhis yönteminin ilk örnekleri moleküllere odaklanıp bunları tespit ederek çalışıyor ama yakın gelecekte patojenleri DNA'larından tanıyabilenlere de rastlayacağız .Bu da erken teşhiste önemli bir başarı anlamına gelir. Tabii yine büyük bir engelin aşılması gerek. Araştırmacılar, önlerindeki en büyük engelin ilaç şirketleri olduğunu belirtiyor. Çünkü bu atılımda kendileri adına karlı bir yatırım göremiyor, testlerin yaygınlaşması için adım atmıyorlar. Bu sebeple devreye kar amacı gütmeyen Vakıf ve kuruluşların yanı sıra devletlerin de girmesi gerek ki yöntem hızla uygulamaya geçebilsin.

Yazar: Populer science
Kaynak: http://www.muthisbilim.org